Auteur, acteur en autoriteit

"Of Persons Artificiall, some have their words and actions Owned by those whom they represent. And then the Person is the Actor; and he that owneth his words and actions, is the AUTHOR: in which case the Actor acteth by Authority. For that which in speaking of goods and possessions, is called an Owner, [...] speaking of actions, is called an author. And as the Right of possession, is called Dominion; so the Right of doing any Action, is called ATHORITY and sometimes warrant. So that by Authority, is always understood a Right of doing any act: and done by Authority, done by Commission, or Licence from him whose right it is." (p. 112)

Thomas Hobbes, Leviathan (edited by Richard Tuck), Cambridge: Cambridge University Press, 1996.


Persoon, acteur, auteur en autoriteit zijn fundamentele begrippen in de politieke filosofie van Hobbes. Deze begrippen liggen namelijk ten grondslag aan zijn theorie over de oprichting van de staat. De staat wordt opgericht bij een sociaal contract, waarbij alle personen de soeverein machtigen om hen te vertegenwoordigen. Daarbij dragen zij aan hem de macht over om te spreken en te handelen uit hun naam. Wanneer iemand uit naam van een ander spreekt of handelt, is hij een kunstmatig persoon; wanneer hij uit naam van zichzelf optreedt een natuurlijk persoon. Het woord persoon is afkomstig van persona, dat in het theater van de klassieken het masker aanduidt van de toneelspeler, oftewel acteur. Van het klassieke theater is het woord overgegaan op een ieder die woorden en handelingen weergeeft. Wanneer de soeverein de woorden en handelingen weergeeft van alle personen die samen de staat vormen, is hij dus een kunstmatig persoon. Hij is een acteur, die door alle personen gemachtigd is om hen te vertegenwoordigen. Iedere persoon van wie die macht of autoriteit uitgaat, is auteur van de woorden en handelingen van de soeverein. Zoals alle personen heer en meester zijn van hun bezittingen, zo zijn alle personen auteur van hun handelingen. Het recht op bezit van ieder persoon is zijn heerschappij; het recht om te handelen is zijn autoriteit. Als de soeverein handelt met autoriteit van ieder persoon, doet hij dat in opdracht of met vergunning van alle personen, die samen de staat vormen. In die hoedanigheid is hij de Leviathan.

Abraham Bosse, detail frontespice Leviathan, 1651